هر روز!
هر روز!

بافت نوشته ورامین : بافت نوشته ورامین بافت نوشته

بافت نوشته ورامین : بافت نوشته ورامین 
 بافت نوشته

بافت نوشته ورامین
: بافت نوشته ورامین
بافت نوشته ورامین
 
به گزارش : ورامین، مجموعه زیادی از گروه های قومی مختلف ایران را در خود جمع کرده است. هر یک از این اقوام، که دارای بافته های خاص خود هستند، پس از هم جواری، تاثیر متقابلی بر یک دیگر داشته و مجموعه بی نظیری از بافته های متنوع ایجاد کرده اند. برخی، جنبه فنی و ساختاری داشته و برخی به نقش و ترکیب بندی مربوط می شده و گاهی هم اثراتی روی اندازه و کاربرد دسته ای از بافته ها داشته است. در اکثر بافته های اقوام مختلف، وجوه مشترک دیده می شود که یادر مبنای ساختاری و یا در نحوه مصرفشان یکسان می باشند.
 
منتها در بین آن ها، بافت هایی موجود می باشد که در نوع خود جالب و دیدنی است. از جمله این بافته ها، می توان به بافت نوشته های پیرمرد جواد آبادی اشاره کرد. مرتضی حاج حسینی جواد آبادی، متولد 1317 اهل جواد آباد ورامین که از سال 1340 به تهران عزیمت کرده و تا به حال در شهر تهران سکنی گزیده است. پدر حاج حسینی نیز، از ساکنین بومی ورامین بوده، در حالی که پدر بزرگش از اردستانی هاست و این گونه به نظر می رسد که، از دو نسل قبل در روستای جواد آباد مستقر شدند.
 
هنرمند مورد نظر پس از سال ها به انگیزه تعزیه ماه محرم، مجددا شروع به بافت نوشته و تزیینات شتر می کند. ایشان جدا از تزیینات شتر (آبسال، گلابسال، زانوبند، گردنبند و … ) دو عدد پرچم ایران نیز بافته که نوار آن به طول بیش ُمی باشد و نام دوازده امام و چهارده معصوم بر روی آن کتیبه بافی شده است.
 

بافت نوشته ورامین
 

 
نکته حایز اهمیت در بافته های نواری شکل آقای حاج حسینی، کلمات نوشته شده با تکنیک تار و پود چهار لایه است. پرچم های بافته شده نیز با تکنیک کتیبه بافی (بافت نوشته های نواری) و تورهای بافته شده از رشمه و تزیینات گل ماله (هر کدام به طول بیش از 5 متر) است، که کاربرد و استفاده آن در جلوی دسته های ماه محرم بالاخص روز تاسوعا و عاشورا ست.
 
بافت نوشته مذکور، از شیوه های تحسین برانگیزی است که در آن تنها از ابزار جوالدوزبافت استفاده می شود. نگه داشتن تارها به هیچ دستگاهی نیاز ندارد و تنها با حلقه ای چند لایه از نخ و یا حلقه ای فلزی نگه داری می شود. آن چه که در این نوع بافت حایز اهمیت است، چهار لایه بودن تارها و استفاده از دو رنگ ترجیحا متضاد در تاباندن چهار لایه ای هر تار است.پود، با جوالدوز بافتنی رد می شود و باید نخ آن هم رنگ نوشته های بافت باشد. هنگام رد کردن پود و بازی با چهار لایه تارها، نقطه گذاری انجام می شود و به این ترتیب رنگ نخ حروف از رنگ نخ زمینه جدا می گردد. این بافته ها در عرض حداکثر به 15 سانتی متر می رسد و طول آن بسته به نوع کاربرد اثر متفاوت است.
 
برای پودکشی، بافنده از رج اول شروع به کشیدن پودها می کند. لبهپودهای آزاد گذاشته شده را، با سر جوالدوز یک بار از سمت راست و به دنبال آن از پود آزاد سمت چپ بافته را می کشد. در حین کشیدن، کل بافت را با دست چپ می گیرد.پودها را به حدی می کشد که بافت اندکی خم شود و در انتهای کار تارها را کور می کند. بعد از آن مابقی تارهای اضافی، چیده و یا به پشت بافت دوخته شود. همچنین رشمه در اکثر بافت های عشایری موجود است.
 
مرتضی حاج حسینی، رشمه ها را از چهار رشته نخ چهارلا تهیه می کند. حلقه ای از نخ درست کرده، یک سر چهار رشته را به آن اتصال می دهد تا بتواند از حلقه به عنوان تکیه گاه استفاده کند. رشته ها را به دو قسمت تقسیم، و یک گره به حلقه می زند، سپس چهار نخ را که هر کدام چهار لایه است از هم جدا کرده بافت را به صورت ضربدری آغاز می کند.
 
برای شروع بافت، یک چهار لایه از رشته سمت چپ به سمت راست آورده و یک چهار لایه دیگر از سمت راست به سمت چپ آورده می شود. از رشته های راست، چهار نخ رو را گرفته و از بین دو رشته سمت چپ رد کرده، سپس از چهار نخ زیر سمت چپ بیرون آورده است. همین حرکت در ادامه با رشته رو که در سمت چپ است انجام می شود، یعنی، رشته های روی سمت چپ از بین دو رشته سمت راست رد شده از رشته زیر سمت راست بیرون آورده شده و به سمت چپ می رود.
 

مراحل بافت نوشته ورامین
 

 

 

 

 
از سوی دیگر، ایشان از تزیینات دیگری به نام گل ماله استفاده می کند که در اکثر بافت های عشایری همه مناطق کاربرد دارد. سی الی چهل رشته نخ به طول 20 الی 25 سانتی متر تهیه و (تعداد نخ ها بر اساس کوچکی و بزرگی گل ماله است) رشته ها را از وسط دو لا کرده، حلقه ای جهت اتصال رشته ها در محل تاشدن رشته درست می شود.
 
جهت محکم شدن این حلقه به رشته ها پس از چند بار پیچیدن دور رشته ها با جوالدوز دوخت نخ حلقه را گرفته، از سر به درون رشته ها برده و کور می کند. انتهای رشته ها با قیچی صاف می شود. ویژگی گل ماله های حاج حسینی این است، که در تمام بافت ها نخ پیچی حلقه همرنگ رشته ها است. برای تزیین بعضا، در اتصال گل ماله به رشمه، یک عدد خرمهره هم متصل می شود.
 
برخلاف پوشش های اسب، که اکثرا دلایل بهداشتی و یا حفاظتی دارد، پوشش های شتر، به استثنا ـ جهاز شترـ صرفا جنبه زینتی دارند. ممکن است تصور شود ساختن این پوشش ها به قصد پوشاندن قسمت های ناهمگون و نامتناسب شتر است. اما این نظریه هیچ پایه و اساسی ندارد، زیرا تا کنون چنین فرضیه ای از جانب شترداران و زنان آن ها که سازنده پوشش های شتر هستند، شنیده نشده است.
 
در فرهنگ این مردم، شتر حیوانی است کامل و مثل دیگر مخلوقات خداوند مبرا و بی نقص، اما زینت پذیر. و این زینت پذیری به دلی نقص پوشی نیست و آن ها تنها در مراسم جشن و ع

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید