هر روز!
هر روز!

عدالت تکوینی خداوند، عدالت تکوینی خداوند و تفاوت در موجودات (6)

عدالت تکوینی خداوند، عدالت تکوینی خداوند و تفاوت در موجودات (6)

عدالت تکوینی خداوند، عدالت تکوینی خداوند و تفاوت در موجودات (6)
در این بخش از سایت مطالبی درمورد عدالت تکوینی خداوند را برای شما آماده کرده ایم ، امیدواریم که مورد توجه شما قرار گیرد. 
به نقل از : بر اساس تعالیم دینی، جهان آفرینش بر اساس عدالت بنا شده است. خداوند به هر موجودی به اندازه شایستگی هایش مواهب و نعمتهایی ارزانی داشته است. عدل تکوینی، یا عدل در آفرینش و تدبیر و مفاد آن این است که خداوند هر موجودی را با توجه به استعداد ذاتی او ایجاد نموده و متناسب با آن، اسباب و شرایط لازم حیات را برای او فراهم می‏آورد. به عبارت دیگر، نظام آفرینش به بهترین شکل ممکن، طراحی شده است. در مقام تکوین خداوند عدالت را رعایت مى کند. معنی عدل در آفرینش این است که در جهان آفرینش تعادل حکومت می کند و سراپای جهان موزون و متعادل بوده و در ترکیب اجزا آن، تناسب و تعادل کاملا رعایت شده است.
عدالت الهی
گاهی پنداشته میشـود وجود تفاوت در بیـن موجودات با اعتقاد به عدالت خداا در تکوین سازگار نیست. بسیاری اوقات سوالات این چنینی در ذهن ما نیز نقش می بندد که باید پاسخ مناسبی برای آنها داشته باشیم؛ چرا برخی انسانها ناقص الخلقة به دنیا می آیند و برخی سالم و توانا؟ چرا  یکی زشت و دیگری زیباست؟ تفاوت انسان ها در هنگام خلقت به چه دلیل است؟ برخی وجود تبعیض در آفرینش را یکی از مشکلات بحث عدل الهی می دانند. آیا تفاوت های موجود در آفرینش و خلقت با عدل الهی قابل جمع است؟
اگر خداوند عادل است پس چرا انسان ها را متفاوت خلق کرده است؟
اکنون به برخی از پاسخ هایی که به این سوال داده شده، می پردازیم:
تبعیض: فرق قائل شدن میان موجودات در شرایط مساوی و استحقاقهای همسان.
تفاوت: فرق قائل شدن میان موجودات در شرایط مختلف و استحقاقهای ناهمسان.
بنابراین وجود تفاوت در موجودات به دلیل شرایط خاص هر یک از آنهاست. وجود تفاوت از ناحیه خود موجودات است و نه فاعل. در مقابل، وجود تبعیض از ناحیه فاعل است: اگر دو ظرف را که هر کدام‏ ظرفیت ده لیتر آب دارند در مقابل شیر آب قرار دهیم و در یکی ده لیتر آب بریزیم و در دیگری پنج لیتر، در اینجا تبعیضی صورت گرفته است، منشأ اختلاف، نیرویی است که آب را خالی می‏کند ، و اما اگر دو ظرف‏ داشته باشیم یکی به ظرفیت ده لیتر و دیگری به ظرفیت پنج لیتر و هر دو را در دریا فرو بریم ، باز هم اختلاف هست، اما منشأ اختلاف تفاوتی است که خود آن دو ظرف از نظر گنجایش و استعداد دارند، نه دریا و نیروی فشار آب. (همان: ص100)
«انّا کلّ شی‏ء خلقناه بقدر و ما امرنا الا واحد کلمح بالبصر»؛ «ما همه چیز را با اندازه و قدر مشخص آفریده‏ایم و کار ما جز یکی‏ نیست، همچون چشم بر هم زدن» (قمر/50-49)
«لایزال الناس بخیر ما تفاوتوا و اذا استووا هلکوا» ؛ تا مردم با هم متفاوتند در خیر و رفاه اند ولی هنگامی که یکسان شوند زندگی آنان می پاشد (امالی صدوق، ص 267)
بنابراین، تفاوت موجودات به هیچ وجه با عدل الهی منافات ندارد؛ چرا که عدل در خداوند به معنای افاضه وجود به هر موجودی است که امکان وجود دارد و افاضه کمال به هر موجودی که قابلیت و استعداد دریافت آن کمال را دارد.
بنابراین می توان بطور خلاصه گفت: جهان هستی با مجموعه ای از قوانین ذاتی و لا یتغیر اداره‏ می‏شود و به موجب آن هر شی‏ء و هر پدیده، مقام و مرتبه و موقع خاصی دارد و لازمه چنین نظامی، وجود مراتب مختلف و درجات متفاوت (تفاوت و نه تبعیض) برای‏ هستی است و چنین تفاوتی چنین نظامی است.
  
منابع:
مرتضی مطهری، عدل الهی، انتشارات صدرا، 1388
محمدبن محمد نصیرالدین طوسی، کشف المراد: شرح تجرید الاعتقاد، حسن بن یوسف علامه حلی (شارح)، ابوالحسن شعرانی (مترجم).
محمدبن علی ابن بابویه، امالی صدوق، ترجمه محمدباقر کمره ای، انتشارات کتابچی، 1384
سبحانی، جعفر، محاضرات فی الاهیات، موسسة الامام صادق (ع)، 1420 ه.ق
 گردآوری: بخش دین واندیشه

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید