هر روز!
هر روز!

عدالت مهدوی در قرآن عدالت مهدوی در قرآن : عدالت

عدالت مهدوی در قرآن عدالت مهدوی در قرآن : عدالت

عدالت مهدوی در قرآن
عدالت مهدوی در قرآن : عدالت مهدوی در قرآن : اشاره: آنچه می خوانید گزارش گفتگویی است با استاد آیت الله معرفت که در موضوع عدالت و مهدویت انجام شده است. خواهشمند است بفرمایید عدالت در قرآن چه مفهومی دارد؟ فرق آن با قسط چیست؟ ابعاد عدالت را نیز تبیین فرمایید . استاد : بسم اللـه الرحمن الرحیم .حتماً آقایان به عدالت اجتماعی نظر دارند. مقصود از عدالت اجتماعی ، ایجاد توازن در جامعه است. منظور از توازن هم همان تناسب است. تناسب به معنای این است که هر چیزی در جای خودش و در محدوده مناسب جای بگیرد. امیرالمؤمنین فرمود : « علیکم بتقوی اللـه و نظم أمرکم.» در این کلام «نظم» به همین معنا است؛ یعنی هر چیزی باید طبق معیارهای خاص خود ارزیابی شود . این تناسب باید در همة امور رعایت شود . ما مکرر این نکته را گفته ایم که اصلاً زیبایی همان نظم است . برخی گفته اند : «زیبایی را نمی توان تعریف کرد»، ولی به نظر ما تعریف زیبایی این است: «وجود تناسب میان اموری که در کنار هم قرار گرفته اند». صورتی دلپذیر است که ابرو و چشم و… آن متناسب باشد. اگر بینی کسی دراز باشد، آن صورت دیگر دلپذیر نخواهد بود. ابن عربی یک بیان خوبی دارد. می گوید از این سخن حضرت رسول که فرمود: «یملأ به الأرض عدلاً و قسطاً » معصومیت امام زمان به دست می آید انبیا همه آمده اند تا در جامعه توازن برقرار کنند. توازن هم به این معنا است که هر کس به حق خود برسد. هدف امام زمان هم همان هدف انبیا است؛ او تلاش می کند تا هر حق داری به حقش برسد. یکی از معانی آزادی، بهره و نصیب بردن از حقوق مشروع است. اگر افزون بر حقوق خودش، حق دیگری را هم استفاده کرد، آزادی را زیر پا گذاشته است. معنای آزادی این است که در محدودة قانون حرکت شود. قانون هم به معنای مرزبندی است؛ یعنی مشخص شود که هر کس چه حقوقی دارد. یکی از این حقوق، حق تعلیم و تربیت است. اگر کسی بگوید: «فلان کس به خاطر این که از فلان نژاد است، پس حق ندارد آموزش ببیند»، آزادی او را سلب کرده است. این که برخی آزادی را «رهایی از هر قیدی» معنا کرده اند، درست نیست. در تاریخ طبری آمده است: وقتی مسلمانان به ایران لشکر کشیدند، فرمانده لشکر ایران از فرمانده لشکر اسلام پرسید: «برای چه آمده اید؟» او پاسخ داد: «ما برای اینکه سرزمینی را به سرزمینمان بیفزاییم، به ایران لشکر نکشیده ایم. ما برای گسترش عدالت آمده ایم.» از او می پرسند: «گسترش عدالت یعنی چه؟» پاسخ می دهد: «پادشاهانتان از شما آزادی را سلب کرده اند و شما حق انتخاب ندارید. ما آمده ایم تا شما را آزاد کنیم و کاری کنیم که بتوانید حقوقتان را استیفا کنید». می خواهم بگویم عدل و آزادی و زیبایی و… به گونه ای هم معنا و هم مفهومند . رابطه قسط و عدل چیست؟ استاد: قسط یک نوع خاصی از عدالت است؛ نه اینکه چیزی باشد در مقابل عدل. قسط هم به معنای این است که هر کس به سهم خودش برسد. در آن صورت، عامی است که بعد از خاص می آید. استاد: بله، یک چیز خاصی نیست . امام زمان هم برای اجرای عدل و قسط می آید. ابن عربی یک بیان خوبی دارد. می گوید از این سخن حضرت رسول که فرمود: «یملأ به الأرض عدلاً و قسطاً » معصومیت امام زمان به دست می آید . یعنی فقط معصوم می تواند مجری عدالت باشد؟ استاد: او می گوید ما از این سخن ، عصمت حضرت را می فهمیم. وی می گوید عصمت پیامبر را با عقل اثبات می کنیم، ولی عصمت امام زمان را با نقل. دلیل او این است که غیر معصوم نمی تواند عدالت اینچنینی را برپا کند. آیا از اینکه مجری آن عدالت باید معصوم باشد، نمی توان فهمید که معنای آن عدالت، چیزی فراتر از نظم و توازن و… است؟ در قرآن آمده است: «ان الشرک لظلم عظیم». از این آیه می فهمیم، تنها توحید است که عدالت است . استاد: من در ابتدا گفتم قاعدتاً منظور شما عدالت اجتماعی است و سپس عدالت را آن گونه معنا کردم. من نگفتم عدالت به طور مطلق این است. عدالت امام جماعت با عدالت قاضی و… تفاوت دارد. هر کدام معنای خود را دارند. عدالت در ولی فقیه معنایی فوق این دو عدالت دارد. عدالت مراتب دارد. آیا می شود عدالت حضرت را در یک زمینه برجسته کنیم؟ مثلاً بگوییم حضرت عدالت اعتقادی را گسترش می دهد؟ استاد: اساس هم همین جا است. این همه ظلم، برای این است که خدا فراموش شده است. شروع کار حضرت از همین جا است. رسول اللـه هم از اعتقاد مردم شروع کرد. به آنان گفت: «قولوا لا إله إلا اللـه تفلحوا». شما عدالت را به معنای تناسب و زیبایی و توازن و… دانستید. این واژه ها تفسیرهای مختلفی دارد. من تناسب را این گونه می دانم و دیگری طوری دیگر. استاد: اینکه آزادی را معنا کردم برای جلوگیری از اینگونه مسائل بود. برای اجرای عدالت، به یک قانون جهانی نیاز است. حقوق بشر را که نوشتند برای پاسخ دادن به همین نیاز بود. باید مشخص شود که چه چیزهایی حقوق طبیعی انسان است. وقتی اینها مشخص شد، می توان گفت دولتی که حاکم است، عادل است یا نه. اگر انسان ها در بهره گیری از حقوق خود با مانع و مشکلی برنخوردند و حقشان ضایع نشد، آن نظام نظام عادلی است؛ اما اگر در جامعه تبعیض بود، معلوم می شود که آن حکومت عادل نیست؛ زیرا، «کل شیء فی موضعه» تحقق نیافته است. از عبارت «بعد ما ملئت ظلماً و جوراً» می فهمیم تا پیش از ظهور حضرت، آزادی کامل و جهانی نیست؛ توازن کامل و جهانی نیست؛ زیبایی کامل و جهانی نیست. آیا در نظام عدل علوی، این اتفاق افتاد؟ استاد: حضرت تلاش خود را کرد؛ اما به طور کامل نتوانست آن را پیاده کند؛ چون نگذاشتند حضرت این کار بکند. مردم آن زمان رشد کافی برای اجرای چنین عدالتی نداشتند. چه تضمینی هست که امام زمان بتواند؟ استاد: یکی از حرف های اساسی که من درباره حضرت دارم، این است که آن حضرت آن قدر در ظهورش تأخیر می کند تا مردم آمادة ظهور شوند. باید سطح فکر مردم به این حد برسد. اگر نرسد، حضرت هم ظه

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید