هر روز!
هر روز!

غول خفته ای در کهکشان ما مرکز کهکشان ما –

غول خفته ای در کهکشان ما
مرکز کهکشان ما – راه شیری - واقعا ساکت و آرام است. درحالی که بسیاری از کهکشانها ها دارای سیاهچاله ای فعال در مرکز خود هستند  که پرتوهای قوی الکترو مغناطیس تابش می کنند و یا جتهای پر انرژی ماده از آنها به بیرون فوران می کند. ولی گویا سیاهچاله ی خاموش مرکز کهکشان ما نیز دارد خود را تکان می دهد!
300 سال پیش، با یک فوران بزرگ، سیاه چاله ی مرکزی کهکشان راه شیری از خواب بیدار شد. این امر نشان می دهد که این سیاهچاله هم اکنون در دوران کم فعالیت خود به سر می برد.
چرا سیاه چاله مرکزی کهکشان ما اینچنین آرام است؟ دانشمندان دریافته اند که این سیاه چاله در گذشته فعال تر بوده است و شاید اکنون بعد از یک فوران بزرگ در دوران آرامش به سر می برد.
 داده هایی که از سال 1994 تا سال 2005 جمع آوری شده است، نشان می دهند که ابرهای گازی نزدیک سیاه چاله مرکزی در واکنش به تشعشع پرتو X که از محیط بیرون سیاه چاله می تابد به سرعت تابناک و سپس خاموش می شوند. وقتی گاز با حرکت مارپیچی به درون سیاه چاله فرو می ریزد، دمای آن تا میلیونها درجه زیاد می شود و شروع به تابش پرتو X می کند. هر قدر ماده بیشتری اطراف سیاه چاله باشد تشعشع پرتو X شدیدتر است.
300 سال طول می کشد تا پرتو X فاصله بین سیاه چاله ی مرکزی کهکشان، (*Sagittarius A)، و ابر بزرگی که سیاه چاله را احاطه کرده است، ( Sagittarius B2)، را طی کند و موجب واکنش ابر شود. هنگامی که پرتو X به ابر می رسد به اتم های آهن برخورد کرده و الکترون های نزدیک هسته را برانگیخته می کند. با بازگشت الکترون ها به مدارهای اولیه، اتم ها پرتو X تابش می کنند و ابر روشن می شود. این روشنایی به معنی تابش نور است. با عبور پالس پرتو X ابر دوباره به روشنایی اولیه خود باز می گردد.
در Sagittarius B2 منطقه ای به وسعت تنها 10 سال نوری وجود دارد که ظرف پنج سال روشنایی آن به طور قابل ملاحظه ای زیاد شده است. دانشمندان با تجزیه خط طیفی پرتو X آهن دریافته اند که ذرات زیراتمی نمی توانند مسبب این تابش باشند. بنابراین، احتمالا سیاه چاله 300 سال پیش فوران عظیمی داشته است. مرکز کهکشان 26000 سال نوری از زمین فاصله دارد و این به این معنا است که ما وقایعی را می بینیم که 26000 سال قبل اتفاق افتاده اند.
سال گذشته ستاره شناسان با استفاده از مشاهدات چاندرا از انعکاس پرتو X نشان دادند که این سیاهچاله، 50 سال پیش فروان عظیمی از پرتو X داشته است. فوران 300 سال پیش در مقایسه، 10 برابر روشن تر از فوران 50 سال پیش بوده است. در آن هنگام این جرم یک میلیون بار درخشنده تر بوده است.
دانشمندان هنوز نمی دانند چرا فعالیت *Sagittarius A این طور زیاد تغییر می کند. یکی از احتمالات مطرح شده این است که انفجار یک ابرنواختر نزدیک به سیاهچاله در چند قرن پیش، باعث فرستاده شدن گاز به سمت آن شده است و فرو رفتن داخل سیاهچاله و ایجاد یک فورانِ موقتی قدرتمند، سیاه چاله را از خواب بیدار کرده است. با این حال، انرژی تابیده شده از اطراف سیاهچاله ی مذکور، هزاران میلیون بار ضعیف تر از سیاه چاله های مرکزی سایر کهکشان ها است. این که چرا *Sagittarius A با جرمی بیش از چهار میلیون برابر خورشید بسیار آرام است، همچنان به صورت یک راز باقی مانده است.
  
 
بنقل از:
http://nojumnews.com/ - معصومه اسکندری 
http://www.universetoday.com/
 
تصاویر و توضیحات افزوده:
واحد نجوم تبیان

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید