هر روز!
هر روز!

هنر پَن‌بافی یا نوار‌بافی هنر پَن‌بافی یا نوار‌بافی نوعی

هنر پَن‌بافی یا نوار‌بافی 
 هنر پَن‌بافی یا نوار‌بافی 
 نوعی

هنر پَن‌بافی یا نوار‌بافی
هنر پَن‌بافی یا نوار‌بافی
نوعی بافندگی است، که تولیدات حاصل از آن نوارهایی با اندازه عرض‌های متفاوت از هم است، که کم و زیاد شدن عرض نوار بستگی به تعداد کارت‌ها و جنس نخ‌ها دارد؛ یعنی هر چه تعداد کارت‌ها بیش‌تر باشد و جنس نخ‌ها ضخیم‌تر باشد، عرض نوار نیز پهن‌تر می‌باشد و بلعکس. طول این نوارها برحسب نیاز و علایق شخصی بافنده می‌باشد.
 
درکارت‌بافی، وَرد یا دستگاه بافت پیچیده وجود ندارد و درحقیقت کارت‌ها با تعداد سوراخ‌های گوناگون، نقش وَردها را ایفا می‌کنند. این سوراخ‌ها نیز، همان میلمیلک‌ها هستند که نخ‌های تار با رنگ و جنسیت مورد نظر و براساس نقشه و طرح، از آن‌ها عبور می‌کنند. کارت‌ها در اشکال مختلف: مربع، مستطیل، مثلث، چند ضلعی هستند که متداول‌ترین آن‌ها مربع شکل می‌باشد؛ چون کار با آن آسان‌تر است و در میان انگشتان دست، راحت‌تر قرار می‌گیرد.
 
اندازه کارت‌های مربع ازcm 6 تا cm9 متغیر است و جنس این کارت‌ها قبلا از عاج، چرم گاو، پوست آهو، سفال و فیبر بود. ولی امروزه از چوب نازک، طلق یا حتی  کارت‌های تلفن و اینترنت استفاده می‌شود. هنگامی که کارت‌ها همگی نخ‌کشی شدند، آن‌ها را دسته نموده، با چرخش توامان یا انفرادی کارت‌ها به جلو یا عقب (45درجه) یا 4/1 دور باعث بلند شدن یک سری تار می‌شود و در نتیجه دهانه‌ای ایجاد می‌گردد، که پود به راحتی از میان آن عبور خواهد نمود. ویژگی بارز این تکنیک بافت، در چرخش کارت‌ها بوده که پیچیدن( تابیدن) تارها دوبه‌دو، به دور هم را سبب می‌گردد. این ویژگی، تشخیص یک نوار کارت‌بافت را از دیگر بافت‌ها آسان‌تر می‌سازد.
مرحله چله‌دوانی یا چله‌کشی به این شکل است، که نخ‌های تار رنگی از روزنه کارت‌ها که به زبان بومی چپر نامیده می‌شود، عبور داده شده. ( وجه نامگذاری طرحهای مختلف پن نیز تعداد این چپرهاست ) نخ‌های تار یک بار از روزنه بالای کارت گروه( 1و2) و یک بار دیگر از روزنه پایین کارت گروه( 3و4) عبور داده می‌شود و با گردش چپرها در جهات مختلف، جای تارهای زیر و رو عوض می‌شود و با عبور از لابه‌لای تارها، نقش دلخواه به دست می‌آید.
 
بعد به‌وسیله پودچین آماده شده، بافته می‌شود. بعد از این عمل؛ عمل واکشی انجام می‌شود. درعمل واکشی؛ تارها به‌صورت موازی در کنار هم قرار گرفته و هر گونه نفص و گره‌خوردگی که در تارها ایجاد شده، برطرف می‌گردد. بعد نخ استاد به دور تارهای گروه 3و4 کارت‌ها بسته می‌شود تا کارت‌ها هنگام بافت جابه‌جا نشود. بعد از بستن نخ استاد و مرحله بعدی واکشی، چله آماده نصب بر روی کارچوب می‌باشد.
واکشی: هنگامی که پن به‌مقدار معین بافته می‌شود از یک طرف پن را جمع می‌کنند؛ ادامه چله برای بافتن آماده می‌شود. در این زمان، نخ‌های چله را یکی‌یکی کنترل می‌کنند، تا گره نداشته باشند یا از لحاظ شل و سفت‌بودن، نخ‌ها به یک اندازه مساوی باشند.
نخ استاد: نخی ضخیم به طول تقریبا 19 سانتی‌متر می‌باشد، که نخ‌های چله گروه (1و2) را ازگروه (3و4) جدا می‌کند. نخ استاد به دور نخ‌های گروه (3و4) بسته می‌شود. علت نام‌گذاری نخ استاد به این نام را این‌چنین می‌توان توصیف نمود: هنگام چرخش کارت‌ها و بافت پن؛ اگر یکی از نخ‌ها جابه‌جا شود یا گره بخورد یا هر مشکل دیگر ایجاد شود، توسط این نخ مشخص و برطرف می‌شود، بنابراین به نوع نقش راهنما و استاد را در مراحل بافت پن ایفا می‌نماید.
روش چله‌کشی:
چله‌کشی پن را به دو روش می‌توان انجام داد: چله‌کشی به‌شکل دیواری یا ایستاده 2- چله‌کشی به‌شکل زمینی یا خوابیده .
چله‌کشی ایستاده: در یک مکان بسته که به آن تانگا می‌گویند، انجام می‌شود به این شکل که : در قسمت بالای دیوارتعداد 3-4 عدد میخ چوبی یا آهنی به فاصلهcm 30- 20 نصب کرده و به موازات این میخ‌ها درقسمت پایین دیوار هم، همین تعداد میخ را نصب می‌کنند و در سمت راست میخ‌ها، البته از پایین دیوارحدود cm 50 دو عدد میخ دیگر به فاصله تقریبا cm50 نصب می‌کنند، که هنگام چله‌کشی نخ‌ها را از زیر و روی این میخ‌ها عبور داده و به شکل ضربدر(&;) در می‌آورند. 
ابزار مورد استفاده این روش چله‌کشی وسیله‌ای به‌نام چاغه است، چاغه از جنس چوب و دارای دسته است که روی دسته، یک عدد چوب به شکل افقی قرار دارد و تعدادی میخ روی چوب افقی نصب شده و در انتهای دسته، تعدادی روزنه برای عبور نخ‌ها وجود دارد. ( البته تعداد روزنه‌های دسته چاغه، با تعداد میخ‌های نصب شده روی دسته چاغه، با هم برابراست به همین علت هرکدام از دوک‌ها را روی یکی از میخ‌ها قرار داده و برای عبور نخ‌ها از روزنه‌هایی که در انتهای دسته چاغه قراردارد، استفاده کرده و روی میخ‌های دیوار، عمل چله‌دوانی انجام می‌شود.
بعد از اینکه چله‌کشی طبق نقشه طراحی شده، انجام شد به‌وسیله نخ استاد نخ‌های گروه 1و2 را ازگروه 3و4 جدا کرده و به دور نخ‌های گروه 3و4 بسته و مرحله بعدی شروع می‌شود. بعد از بستن نخ استاد، نخ‌های چله‌کشی شده را به‌وسیله یک عدد دو‌شاخه، با دقت کامل از روی میخ ( دیوار) پایین آورده و به دور چوب چله جمع‌کن پیچیده و مراحل بعد انجام می‌شود.    زمانی‌که کار چله‌کشی به اتمام می‌رسد، چله‌ها را به‌وسیله چوب چله‌ ‌جمع‌کن با دقت کامل؛ مبادا که نخی جابه‌جا یا پاره شود محکم به‌دور چوب ؛ به‌حالت ضربدر(&;) پیچیده و مرحله بعد را شروع می‌کنند.     
در مرحله بعد، نخ‌های همراه چوب چله جمع‌کن را روی سطح صاف قرارداده و داخل روزنه‌های کارت‌ها گذاشته، به این ترتیب که  ابتدا نخ را از روزنه بالای کارت یا همان گروه(1و2) عبورداده بعد از روزنه پایین یا گروه( 3و4) عبورداده. این کار به‌همین شکل ادامه دارد تا همه کارت‌ها نخ‌کشی شوند. در مرحله بعد، کارت‌های نخ‌کشی شده را برداشته، بقیه کارها روی کارچوب انجام می‌شود. به این شکل ک

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید