مسیر سبز
مسیر سبز

کمبود شدید کودک در جهان! عصر ایران: افول شدید نرخ

کمبود شدید کودک در جهان!
عصر ایران: افول شدید نرخ باروری ملی ریشه بسیاری از مشکلات ماست و این تازه اول کار است. زنان چینی بیش از ۳۰ سال در معرض قانون بیرحمانه تک فرزندی بوده اند.

آنهایی که برای فرزند بیشتر تلاش می کنند مشمول جریمه و سقط اجباری می شوند. خانه هایشان ویران و همسرانشان از کار اخراج می گردند. نتیجه اینکه نرخ باروری زنان چینی 1/54 است.
 
در آمریکا، نرخ باروری زنان سفیدپوست دانشگاهی -که شاخص خوبی برای طبقۀ متوسطند- 1/6 است. آمریکا سیستم تک فرزندی خودش را دارد و ما خودمان انتخابش کرده ایم. آنچه آمریکا عملا با آن روبرست پرتگاه ترکیب جمعیت است: ریشه اغلب مشکلات ما افول نرخ باروری است.

نرخ باروری، تعداد کودکانی است که یک زن، به طور متوسط در طول حیات خود به دنیا می آورد.
 
نرخ جایگزینی 2/1 است. اگر این زنِ متوسط بیش از این نرخ باروری کند، جمعیت افزایش می یابد. کمتر از آن باعث کاهش جمعیت می شود. بر اساس آمار مرکز پیشگیری و کنترل امراض، اکنون نرخ باروری در آمریکا 1/93 است. نرخ باروری از دهۀ ۷۰ تاکنون از نرخ جایگزینی بالاتر نرفته است.
 
افول نرخ باروری ملی ریشۀ بسیاری از مشکلات بغرنج ماست. وقتی نرخ باروری کشوری به طور مدام کمتر از نرخ جایگزینی باشد منحنی سنی آن نیز تغییر خواهد کرد. تعداد پیران بیشتر از جوانان شده و نهایتا با کم شدن افراد مسن، انقباض جمعیت آغاز می شود. این مشکل دوجانبه - جمعیتی که به گونه ای نامتناسب سالمند است و نیز عمدتا در حال انقباض است - عواقب شدید اقتصادی، سیاسی و فرهنگی دارد.
 
طی دو نسل گذشته همواره از خطرات افزایش جمعیت برایمان گفته اند. اما این عرف ذهنی مرسوم از دو جهت خطاست. نخست این که رشد جهانی جمعیت به ایست رسیده است و طی ۶۰ سال آینده به انقباض می رسد. دو این که همانطور که کار اقتصاددانان استر بوسراپس(۲) و جولیان سیمون(۳) نشان می دهد، افزایش جمعیت در واقع آغاز افزایش ابتکار و حفظ منابع طبیعی است.
 
گرچه از سال ۱۹۷۰ جمعیت بیش از ۵۰ درصد فزونی یافته ولی قیمت اقلام همواره رو به کاهش بوده و محیط زیست آمریکا تمیزتر و پایدارتر شده است. پیداست که نبوغ بشر ارزشمندترین منبع است.
 
جوامعی که میزان باروریشان اندک است ابتکاری به خرج نمی دهند. چرا که انگیزۀ مصرف در این جوامع به شکلی قابل توجه به خدمات پزشکی متمایل است. سرمایه گذاری قابل توجهی نیز در این جوامع شکل نمی گیرد. چرا که با توجه به میانگین بالای سن افراد، سرمایه به سوی طولانی کردن زندگی سوق داده می شود و سپس شروع به افت می کند. این جوامع قادر به نگهداشتن سیستم تامین اجتماعی نیستند. زیرا نیروی کار کافی ندارند تا هزینۀ مالی بازنشستگان را بپردازند. به همین دلیل آنها قدرتمند نیز نیستند. چرا که توان سرمایه گذاری در زمینه های دفاعی و نظامی را نیز ندارند.
 
در سال های اخیر گفتگوهای بسیاری دربارۀ افول آمریکا شده است؛ کشوری که زمانی از آن به مثابه شهری درخشان بر بالای تپه ای یاد می شد. افول آمریکا به این نیست که قدرت دست که باشد. چه باراک اوباما چه میت رامنی؛ هنوز در سراشیبی سقوط به معنای واقعی کلمه هستیم؛ سراشیبی ترکیب جمعیت. ترکیب جمعیت باعث هر چیز دیگر است.
 
اگر نرخ باروری بیشتر بود -مثلا 2/5 یا حتی 2/1 - بسیاری از مشکلات آسان تر مدیریت می شد. اما نرخ باروری فعلی شدیدا رو به کاهش است؛ بسیار پایین تر از این ارقام.

نرخ باروری در آمریکا به محض پدید آمدن این کشور رو به افول نهاد. در سدۀ ۱۸۰۰ زن سفید آمریکایی به طور میانگین هفت فرزند داشت (نخستین آمار متقن دربارۀ باروری سیاه پوستان در دهۀ ۱۸۵۰ در دسترس قرار گرفت). از آن پس، نرخ باروری در آمریکا مشخصا و به طور مدام رو به کاهش بوده و تنها در یک مرحله(۴) رو به افزایش گذارده است. در سال ۱۹۴۰، نرخ باروری در آمریکا در حال جلو زدن از نرخ جایگزینی بود و پس از جنگ جهانی دوم با جهشی، یک نسل را در بر گرفت. ولی با آغاز سال ۱۹۷۰، مثل سنگی در آب فرو رفت.
 
دلایل متعددی برای این افول قابل ذکر است: درآمد طبقه متوسط برای مدتی طولانی راکد شد. دانشگاه به عنوان یک تجربه مشترک برای اغلب آمریکایی ها نه تنها سن ازدواج را بالا برد بلکه هزینه فرزند دار شدن را نیز افزایش داد. تعداد زنان در دانشگاهها کم کم از مردان فزونی گرفت. مهم تر آن که زنان شروع به تحصیل در رشته هایی غیر از معلمی و پرستاری کردند.

 همچنین استفاده از قرصهای ضدبارداری و افزایش زندگی مشترک بدون ازدواج، مثلث آهنین آمیزش جنسی، ازدواج و فرزند آوری درهم شکست. موارد دیگری نیز می توان به این فهرست اضافه کرد. بسیاری از این تحولات کاملا مثبت ارزیابی می شوند. اما حتی یک تحول اجتماعی مثبت، می تواند بهای سنگینی داشته باشد.
 
در سال ۱۹۷۳، نه آمریکا و نه تقریبا تمامی کشورهای غربی هیچ یک به نرخ جایگزینی نرسیدند. از آن پس پدیدۀ سقوط باروری در سراسر جهان گسترش یافت. اکنون ۹۷ درصد از جمعیت جهان در کشورهایی زندگی می کنند که نرخ باروریشان در حال سقوط است.
 
کشور ژاپن نمونه دیگری از این دست است. کشوری که نرخ باروری در آن 1/3 است. در دهه ۸۰، همه تصور می کردند که ژاپنی ها دنیا را از آن خود می کنند. اما ظاهر اقتصادِ قدرتمندِ این کشور ساختار جمعیت رو به زوالش را در خود پنهان کرده بود. نرخ باروری در ژاپن از ۱۹۶۰ شروع به کاهش کرد. فشار غرب بر ژاپنی ها برای کاهش نرخ باروری، افزایش هزینه های فرزندداری و کاهش همه جانبۀ نرخ ازدواج از دلایل این امر بود.

در دهۀ ۸۰ کاملا روشن شده بود که کشور نهایتا به انقباض جمعیتی خواهد رسید. در سال ۱۹۸۴، جمعیت شناس ناهیرو اُگاوا(۵) اعلام خطر کرد که: «به دلیل کاهش نرخ رشد نیروی کار... احتمالا سرعت اق

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید