هر روز!
هر روز!

کیسینجر؛ بنیانگذار بحران های امروز خاورمیانه کیسینجر؛ بنیانگذار بحران های

کیسینجر؛ بنیانگذار بحران های امروز خاورمیانه کیسینجر؛ بنیانگذار بحران های

کیسینجر؛ بنیانگذار بحران های امروز خاورمیانه
کیسینجر؛ بنیانگذار بحران های امروز خاورمیانه
: کیسینجر؛ بنیانگذار بحران های امروز خاورمیانه
گرگ گرندین/ ترجمه: شیدا قماشچی  
به گزارش تاریخ ایرانی: محمدرضا پهلوی، شاه ایران، تنها کسی است که بیش از نیکسون مورد تملق و چاپلوسی کیسینجر قرار گرفت. در آغاز دههٔ ۱۹۷۰ شاه که بر گنجینهٔ عظیمی از نفت گران‌قیمت تکیه داشت، شخصیتی کلیدی در تحرکات منطقه‌ای نیکسون و کیسینجر محسوب می‌شد. شاه می‌خواست جدی گرفته شود، او انتظار داشت تا واشنگتن همان میزان احترامی که برای دیگر متحدان جنگ سرد همچون بریتانیای کبیر و آلمان غربی قائل می‌شد را برای ایران نیز داشته باشد. کیسینجر به عنوان مشاور امنیت ملی نیکسون و پس از سال ۱۹۷۳ به عنوان وزیر امور خارجه، وظیفه یافت تا به شاه این حس را القا کند که «شاه شاهان» است.  
با مطالعهٔ اسناد دیپلماتیک می‌توان بیزاری کیسینجر را متصور شد: زمانی که خود را برای ملاقات با پهلوی آماده می‌کرد، اینکه چگونه سخن بگوید و چه رفتاری مورد نیاز است تا شاه باور کند که به راستی برای واشنگتن با اهمیت است و ارزش او با هیچ‌ کس دیگر قابل مقایسه نیست. یکی از دستیاران کیسینجر که او را برای چنین ملاقات‌هایی آماده می‌کرد، گفت: «شاه حتماً مایل خواهد بود تا راجع به پاکستان، افغانستان، عربستان سعودی، خلیج فارس، کردها و برژنف صحبت کند.»
در یکی دیگر از این جلسات آمادگی به کیسینجر گفته شد: «شاه دوست دارد سوار اف-۱۴ بشود.» به دنبال این حرف سکوتی حاکم شد. سپس کیسینجر با صدای بلند مشغول فکر کردن شد تا چگونه با چاپلوسی، شاه را از این تصمیم منصرف کند. اینگونه افکارش را آغاز کرد: «می‌توانیم به او بگوییم که اگر واقعاً دلش می‌خواهد، می‌شود این کار را انجام داد؛ اما برای رئیس‌جمهور آسان‌تر است که ۱ در ۱۰ هزار هم نگرانی نداشته باشد (که هواپیما ممکن است سقوط کند). شاه حتماً خوشش خواهد آمد.» یک‌ بار نیکسون از کیسینجر خواست تا از دنی کِی دعوت کند تا در یک اجرای خصوصی شاه و همسرش را سرگرم کند.  
کیسینجر ۹۲ ساله ید طولایی در روابط با ایران دارد و مخالفت او با توافق هسته‌ای باراک اوباما و ایران، اگرچه با استانداردهای کنونی واشنگتن منکوب شد، ولی همچنان با اهمیت است. در آن به نوعی کنایه نهفته است که به سابقهٔ او در منطقه باز می‌گردد. انتقاد اصلی کیسینجر این است که چنین توافقی باعث ایجاد یک رقابت هسته‌ای در منطقه می‌شود و حکومت‌های سنی به رهبری عربستان سعودی در مقابل ایران شیعه صف‌آرایی خواهند کرد. او در سخنرانی‌اش در سنای آمریکا گفت: «ما در دنیایی زندگی خواهیم کرد که سلاح‌های هسته‌ای در آن گسترش یافته‌اند.» کیسینجر در سرمقاله‌ای در واشنگتن‌پست که به همراه یکی دیگر از وزرای اسبق امور خارجه - جورج شولتز - نوشته شده، ابراز نگرانی می‌کند که منطقه به سمت «درگیری‌های فرقه‌ای» و «سقوط کشورها» پیش می‌رود و «عدم توازن قدرت» ممکن است به سمت تهران متمایل شود.
کیسینجر بهتر از همه می‌داند که بهترین نقشه‌ها به چه آسانی می‌توانند از مسیر پیش‌بینی‌ شده منحرف شده و به فاجعه ختم شوند. این دیپلمات اسبق به تنهایی مسئول رخدادهای امروز خاورمیانه نیست. حملهٔ جورج دبلیو بوش به عراق در سال ۲۰۰۳ نیز عامل دیگر آن است، حمله‌ای که کیسینجر از آن حمایت کرد. اما کیسینجر در عدم توازن قدرت در جهانی که سلاح‌های هسته‌ای در آن گسترش یافته‌اند، نقش بسیار زیادی داشته و تقصیر دارد.
برخی از سیاست‌های خاورمیانه‌ای او مشهور هستند. برای نمونه در آغاز سال ۱۹۷۴، دیپلماسی شاتل او باعث شد تا تنش‌هایی که به جنگ سال قبل آن میان اعراب و اسرائیل انجامیده بود، کاهش یابند، ولی نتیجه آن شد که اسرائیل برای چند دههٔ آینده حق وتو در سیاست‌های خارجی آمریکا داشته باشد. همچنین در دسامبر ۱۹۷۵، او که فکر می‌کرد موازنهٔ دائمی قدرت در عراق و ایران پدید آورده است، دست از حمایت کردها کشید (او سال‌ها از کردها به عنوان عامل بی‌ثباتی مقابل بعثی‌ها استفاده می‌کرد). عراق به سرعت به کردها حمله کرد و هزاران تن از آن‌ها را به قتل رساند و برنامهٔ پاکسازی قومی را آغاز کرد، سپس بازماندگان کردها را بیرون رانده و خانه‌هایشان را در اختیار اعراب گذاشت. در یکی از گزارش‌های تحقیقاتی کنگره راجع به تصمیم کیسینجر برای قربانی کردن کردها نوشته شده است: «حتی اگر پیش‌زمینه عملیات پنهانی را در نظر بگیریم، حرکت ما غیربشردوستانه بود.» نقش سیاست‌های کیسینجر در قبال ایران و عربستان سعودی که به تندروی در منطقه انجامید، امروزه کمتر شناخته می‌شود؛ اینکه چگونه با گامی پس از گام فاجعه‌بار دیگر زمینه برای بحران‌های پیچیدهٔ امروزی فراهم شد. نگهبان خلیج فارس درگیری و دخالت آمریکا در ایران در سال ۱۹۵۳ آغاز شد؛ زمانی که آمریکا با همکاری بریتانیا کودتایی علیه نخست‌وزیر منتخب محمد مصدق انجام داد و پهلوی را بر تخت طاووس نشاند. اما این کیسینجر بود که در سال ۱۹۷۲ رابطهٔ واشنگتن و تهران را عمیق‌تر کرد. او کسی بود که سیاست حمایت بی‌قید و شرط از شاه را به کار گرفت تا قدرت آمریکا را در خلیج فارس تضمین کند، در حالیکه ایالات متحده مشغول بیرون کشیدن نیروهای خود از آسیای جنوب شرقی بود.
جیمز اشلسینگر، رئیس سی‌آی‌ای و وزیر دفاع در زمان نیکسون می‌گوید: «اگر می‌خواستیم شا

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید