مسیر سبز
مسیر سبز

کوپن الکترونیک غذا به جای یارانه نقدی خبرگزاری فارس:

کوپن الکترونیک غذا به جای یارانه نقدی
خبرگزاری فارس: معاون سابق برنا‌مه‌ریزی وزارت نفت یکی از مدافعان سرسخت اجرای هدفمندی یارانه است اما محتاط‌تر از قبل از اجرای فاز دوم دفاع می‌کند و معتقد است به جای یارانه نقدی باید کوپن الکترونیکی غذا به نیمی از یارانه‌گیران داد.
 
 اکبر ترکان یکی از مشهورترین مدیران اجرایی مدافع هدفمندی یارانه‌ها است. شاید ترکان را در در کنار جمشید پژویان بتوان از مدافعان سرسخت اجرای هدفمندی یارانه‌ها و حذف یارانه حاملهای انرژی و حامیان معنوی اجرای این طرح در اقتصاد ایران به شمار آورد، چنانکه هر دو از اجرا نشدن فاز دوم هدفمندی با تصمیم مجلس در سال گذشته به شدت انتقاد کردند.

با این حال این وزیر اسبق دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و راه و ترابری که در پست معاونت برنامه‌ریزی وزارت نفت با مناصب دولتی خداحافظی کرد ،نیز در شرایط فعلی با احتیاط از اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها دفاع می‌کند و معتقد است، باید در نحوه باز توزیع یارانه‌ها تجدید نظر شود.

ترکان اگرچه همچنان از نحوه مصرف انرژی در ایران و قیمت‌های نازل آن به خصوص پس از افزایش نرخ ارز انتقاد می‌کند، اما بر خلاف گذشته در این گفت‌وگو به صراحت از افزایش شدید قیمت حامل‌های انرژی دفاع نکرد، اگرچه به کنایه به فرصت 3 ساله باقی مانده برای تکمیل اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها و رساندن قیمت حاملهای انرژی به قیمت‌های بین‌المللی(90درصد فوب خلیج فارس) اشاره کرده است.

ترکان در عین حال پیشنهاد می‌کند تعداد دریافت کنندگان یارانه باید کاهش یابد و به جای یارانه نقدی، کوپن الکترونیکی غذا -مشابه آنچه در انگلستان و آمریکا و دیگر کشورهای غربی جریان دارد- به نیمی از دریافت‌کنندگان یارانه اختصاص یابد.

*بنزین 100 تومانی با دلار 800 تومانی = بنزین 400 تومانی با دلار 3200 تومانی

شما یکی از طراحان و مدافعان هدفمندی یارانه‌ها بوده‌اید و حتمأ در جریان اختلاف دولت و مجلس اجرای فاز دوم هدفمندی قرار دارید. می‌خواهم نظر صریح شما را بدانم، درباره اینکه اجرای فاز دوم هدفمندی در شرایط فعلی به صلاح کشور است یا نه و اگر قرار است فاز دوم هدفمندی حتمأ اجرا شود، چه متغیرهایی باید در نظر گرفته شود؟

ترکان: این مسأله دو جنبه دارد. یکی آنکه آیا ما باید قیمت سوخت و حامل‌های انرژی را تغییر بدهیم، یا نه. به نظر من بنزین 100 تومانی با دلار 800 تومانی مشابه بنزین 400 تومانی به دلار 3200 تومانی است.

بنابراین به دلیل اینکه بر اثر افزایش نقدینگی و تورم انباشته سال‌های اخیر، شاخص قیمت‌ها که در سال 83، 100 بوده است، طبق گزارش بانک مرکزی الان به 381 رسیده است. یعنی سطح عمومی قیمت‌ها نسبت به سال 83 قریب به 4 برابر افزایش یافته است. معنای این عدد آن است که 400 تومان حال حاضر مانند 100 تومان سال 83 است.

پس هم از این راه و هم از راه قیمت ارز مشاهده می‌کنیم که رابطه نسبی قیمت‌ها برای سوخت نشان‌دهنده آن است که در اثر تحولات اقتصاد کلان کشور، افزایش نرخ سوخت که در فاز اول هدفمندی اتفاق افتاد، بدون اثر شده است. لذا باید فکری به حال مصرف بی رویه انرژی در کشور بکنیم.

یکی از ابزارهای این کار هم قیمت است و حتما باید از این ابزار استفاده کنیم. یعنی این اصلاح قیمت باید انجام شود. اما اینکه چگونه این اصلاح قیمت انجام شود جای بحث و کار دارد روی اینکه افزایش قیمت چگونه انجام شود، روی کدام حامل‌ها و با چه فرمولی انجام شود.

مثلا شما زمانی همه قیمت‌ها را بالا می برید اما زمانی بنزین 400 تومانی را ارائه می کنید اما تنها 30 لیتر به جای 60 لیتر بنزین 400 تومانی ارائه می کنید، به این طریق بخشی از مصرف‌کنندگان تحت فشار شدید واقع نمی‌شوند،اما در مناطق مرزی کشور به دلیل قاچاق باید سهمیه بندی را عملیاتی کنیم و چاره ای نداریم جز نظام‌های سهمیه بندی کوپنی چرا که در مناطق مرزی موضوع قاچاق فرآورده ها جدی است و باید چاره‌ای برای آن اندیشید.

یعنی در مرزها سیاست عرضه و کنترل مصرف سوخت از قیمتی- مقداری به مقداری صرف تغییر کند؟

ترکان: بله، در مرزها باید به صورت کوپنی عرضه سوخت را کنترل کنیم.

*یارانه به نیمی از مردم و به صورت کوپن الکترونیک غذا پرداخت شود

درباره نحوه مصرف درآمد حاصل از هدفمندی و در عین حال حمایت از قدرت خرید مردم پس از اجرای آن چه باید کرد؟

ترکان: در این بخش حرف زیاد است. به نظر بنده آنچه تاکنون انجام شده به اصلاح نیاز دارد. یک اینکه لازم نیست به صد درصد جمعیت کشور یارانه داده شود.

واقعأ بخش مرفه جامعه ما نیازی به گرفتن این یارانه ندارد و اصلا یارانه اثری در زندگی او ندارد. لذا باید بخش پردرآمدتر جامعه را از شمول دریافت یارانه حذف کنیم، تا بتوانیم به بخش دیگر که بخش ضعیف است میزان بیشتری یارانه پرداخت کنیم.

مثلا اگر به نیمی از جامعه یارانه پرداخت نکنیم می توانیم به نیمه دیگر دوبرابر یارانه پرداخت کنیم. اصلاح دوم آن است که این یارانه را نه به صورت نقدی، بلکه به صورت کالایی پرداخت کنیم.

کل یارانه پرداختی را؟

ترکان: بله. نیاید از واژه کوپن بترسیم. بعضی تا نام کوپن می آید، نگران می‌شوند، اما حقیقت آن است که اگر زمان جنگ(تحمیلی) کوپن نبود، مگر می شد امور کشور را اداره کرد؟

زمان جنگ ما باید این کار را می‌کردیم و امروز هم شرایط کشورمان سخت است و ایرادی ندارد که یارانه را به صورت کالا و کوپن ارائه کنیم.

می‌دانید که امروز در کشور انگلستان کمک غذایی مردم به صورت کوپن الکترونیکی پرداخت می شود. در آمریکا هم کوپن به صورت الکترونیکی ارائه می شود. ما هم می توانیم به صورت الکترونیکی یارانه پرداخت کنیم.

به هر حال نباید یارانه را به صورت نقدی بدهیم و باید آن را به صورت بن غذایی الکترونیکی ارائ

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید