نقد و بررسی کالا
نقد و بررسی کالا

کتاب سمفوني مردگان اثر عباس معروفي کتاب «سمفونی

کتاب سمفوني مردگان اثر عباس معروفي 
 
 کتاب «سمفونی

کتاب سمفوني مردگان اثر عباس معروفي

کتاب «سمفونی مردگان» نوشته‌ی «عباس معروفی» نویسنده‌ی نام‌آشنای معاصر است. این کتاب برنده‌ی جایزه‌ی بنیاد سورکامپ در سال 2001 شده است. چکیده آدم‌ها فقط‌ یک‌ نیمه‌ از عمرشان‌ را زندگی‌ می‌کنند، من‌ مال‌ نیمة‌ اول‌ بودم‌ و او نیمة‌ دوم‌. آن‌که‌ نیمه‌ اول‌ عمرش‌ را زندگی‌ کرده‌ است‌، برادری‌ است‌ که‌ تلاش‌ می‌کند تا پا جای‌ پای‌ پدر بگذارد؛ پدری‌ مستبد و تمامیت‌خواه‌. و آن‌که‌ نیمة‌ دوم‌ را زیسته‌ است‌، برادری‌ است‌ شاعر و روشنفکر، جوانی‌ که‌ نماد نسل‌ روشنفکران‌ معاصر ایران‌ است‌. برادر روشنفکر در برابر ابتذال‌ خانه‌ و جامعه‌ عصیان‌ می‌کند، دل‌ به‌ عشق‌ می‌سپارد و تلاش‌ می‌کند اگر نه‌ در جامعه‌ لااقل‌ در گوشة‌ انزوایش‌ دنیایی‌ عاری‌ از پستی‌ و بدخواهی‌ بسازد. برادر دیگر پیش‌ می‌رود و به‌ پدری‌ دیگر بدل‌ می‌شود. تضاد میان‌ برادران‌ ادامه‌ می‌یابد و سرانجام‌ یکی‌ قربانی‌ دیگری‌ است‌. اما سرنوشت‌ این‌ هابیل‌ و قابیل‌ معاصر متأثر از هزاران‌ رویداد تاریخی‌ معاصر است‌؛ رویدادهایی‌ که‌ نه‌ هابیل‌ را چون‌ گذشته‌ باقی‌ گذارده‌اند و نه‌ قابیل‌ را. عباس‌ معروفی‌، روزنامه‌نگار و نویسندة‌ مشهور ایرانی‌، 46 سال‌ دارد، جوایز داخلی‌ و بین‌المللی‌ بسیاری‌ را از آن‌ خود کرده‌ و مدتی‌ است‌ ایران‌ را به‌ ناچار ترک‌ گفته‌ است‌. معروفی‌ اکنون‌ ساکن‌ آلمان‌ است‌، همچنان‌ می‌نویسد و تسلطش‌ بر شیوه‌های‌ مدرن‌ داستان‌نویسی‌ و شناختش‌ از تاریخ‌ و اسطوره‌ او را در زمرة‌ پرمخاطب‌ترین‌ نویسندگان‌ ایرانی‌ قرار داده‌ است‌. کتاب حاضر را نشر «ققنوس» منتشر کرده است.
«سمفوني مردگان» رمان بسيار معروف و ستوده شده «عباس معروفي» بوده که از چهار فصل تشكيل شده است. این رمان در سال 2001 برنده‌ی جایزه‌ی سال بنیاد ادبی فلسفی «سور کامپ» شده بود. با هم کمی بیشتر در مورد این کتاب می‌خوانیم:
رمان به روایت یک حادثه‌ی مشابه اما از دید چند شخصیت متفاوت، می‌پردازد. شخصیت‌های اصلی این رمان عبارتند از: « ۱. اورهان، پسر کوچک خانواده و وارث تفکرات سنتی پدر نماینده نسل جدید قدیم‌اندیش ۲. آیدا، دختر خانواده، نماینده احساسات جامعه ۳. پدر، نماینده عوام تحت تاثیر مذهب ۴. بیوه همسایه روبرو، نماینده روشنفکران ۵. صاحب کارگاه چوب بری، نماینده روشنفکران محافظه کار ۶. آیدین یا سوجی، پسر خانواده، شاعر و نماینده نسل جوان درگیر در تناقضات»
شخصیت پردازی در “سمفونی مردگان” هم به صورت توصیفی و هم تصویری صورت گرفته است. از دیدگاه پرویز کلانتری: «اگر نویسنده می‌خواهد شخصیتی را توصیف کند، خیلی فشرده و در دو – سه خط انجام می‌دهد. یعنی معروفی با خط‌های خیلی ساده، صریح، قاطع و سایه‌روشن‌های خیلی خشن و تند و رنگ‌های گویا و کافی یک پرتره را تصویر می‌کند.» سمفونی مردگان شامل پنج موومان است و حضور برجسته جریان سیال ذهن و تک گویی ذهنی چنان مرز بین گذشته و حال را در هم آمیخته که داستان به ترتیب رخداد وقایع روایت نمی‌شود. این تاخیر و امتناع از پیش بردن داستان به سمت پایان و گره‌گشایی، در ذهن خواننده‌ای که منتظر حوادث بعدی است، تعلیق یا دلهره انتظار را به وجود می‌آورد.
«الهام یکتا مهویزانی» در «ازل تا ابد» در مورد این کتاب می‌نویسد: «این که داستان از میان وقایع آغاز می‌شود (media res)، در واقع بازتابی از دید اگزیستانسیالیسیتی معروفی است که ازل و ابد در آن نقشی ندارد و هرکس سرنوشت خویش را رقم می‌زند. همچنین نام‌های «اورهان و آیدین»، شخصیت‌های برجسته و در تضاد (conflict)، هر دو مفهوم روشنایی را در بر دارد. و این نشان می‌دهد که از دید معروفی آدم‌ها به دور از هر گونه آلایش و در پاکی محض به دنیا می‌آیند. اما این خودشان هستند که همچون آیدین می‌توانند روشنی خویش را تداوم بخشند یا همچون اورهان نور را در خود خفه کنند. به بیان دیگر هر انسانی، خود ماهیت خویشتن را تعیین می‌کند. به همین دلیل نیز نویسنده قائل به مجازات است و اورهان را در شور آبی غرق می‌کند.»
عباس معروفی در سال ۱۳۳۶ خورشیدی در تهران متولد شد. فارغ‌التحصیل هنرهای زیبای تهران در رشته هنرهای دراماتیک است و حدود یازده سال معلم ادبیات دبیرستان‌های تهران بوده است. نخستین مجموعه داستان او با نام «رو به روی آفتاب» در سال ۱۳۵۹ در تهران منتشر شد. پیش و پس از آن نیز داستان‌های او در برخی مطبوعات به چاپ می‌رسید اما با انتشار “سمفونی مردگان” بود که نامش به عنوان نویسنده تثبیت این روزنامه‌نگار و نویسندة‌ مشهور ایرانی‌، تاکنون جوایز داخلی‌ و بین‌المللی‌ بسیاری‌ را

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید