علی دارائی
آروم و عادیآروم و عادی
علی دارائی

طوایف لک زبان نویسنده حمید نظری ۱۵ فروردين ۱۳۸۸

طوایف لک زبان
نویسنده حمید نظری
۱۵ فروردين ۱۳۸۸


قوم لک یکی از قدیمی‌ترین اقوام ساکن در منطقه‌ی غرب ایران بوده که با بررسی‌های به عمل آمده قدمت فرهنگ و گویش آنان به هزاران سال قبل برمی‌گردد. این قوم کهن از دیرباز در سرزمینی هلالی بین چهار استان؛ لرستان، کرمانشاه، همدان و ایلام سکنی گزیده‌اند و می‌توان گفت تمام مناطقی که نام آن‌ها به پسوند« وند» ختم می‌شود، لک‌نشین بوده و اعقاب آنان لک بوده‌اند مانند کاکاوند، جلالوند، عثمانوند، صوفیوند، احمدوند، بالوند، و ... پسوند «وند» به معنای جایگاه است و بعضی‌ها به معنای «تبار» گفته‌اند مانند پسوند«لو» در قبایل ترک زبان، «زهی» در مناطق سیستان و بلوچستان و «آل» در مناطق عرب‌نشین خوزستان.

طوایف زیادی در چهار استان ذکر شده لک زبان می باشند که نام آنها ذیلا ذکر می گردد و مابقی طوایف لک زبان که به شهرهای دیگر مهاجرت نموده اند در ادامه ذکر می گردد:



ایلات و طوایف مشهور لک



عثمانوند یا هوزمانن: منطقه ی عثمانوند در جنوب کرمانشاه

جلالوند 1: در جنوب کرمانشاه و همجوار عثمانوند

جلالوند 2: کرند غرب در کرمانشاه

بالوند: هلیلان، زردلان و ماهیدشت

کوشوند: هلیلان و زردلان

خالوند: فهوار محال، درودفرامان و ماهیدشت کرمانشاه-سرفیروزآباد روستای سراب و سخر علیا

جلیلوند: دینور

نامی وند: منطقه ی ماهیدشت کرمانشاه

پایروند: کوه پرآو در شمال شرقی کرمانشاه، منطقه ی درودفرامان در شرق کرمانشاه

همدوند: منطقه ی درودفرامان در شرق کرمانشاه

شیرازی یا شیرازوند: منطقه ی درودفرامان

احمدوند: انکوخاصی علیاو، قسمتی از درودفرامان

حسنوند: شامل طایفه های چراغ ، دولت شاه، میه فر، کاکلوند، خوانین، پولا، زیودار و سیاهچوش می شونددرشهرستان سلسله

بیرانوند: بیرانوند دارای دو قسمت است. بیرانوند یاراحمد و بیرانوند مال اسد. ایل بیرانوند از طایفه های فراوانی تشکیل شده است.

یوسفوند: :شهرستان سلسله

کلیوند یا کولیوند: :شهرستان سلسله و دلفان

فلک الدین: خاوه بین نهاوند، الشتر، سیمره

کرم علی یا کرم علی وند: خاوه، دلفان از شمال غربی لرستان بین کرمانشاه هرسین و الشتر

کاکاوند: هرسین، چمچمال و دلفان

سنجابی :دلفان

میربگ: دلفان

شاهیوند:دلفان

موسی وند: انتهای خاک خاوه دلفان

نورعلی و احمدوند:دلفان

ایتی وند: دلفان

اولادقباد: دلفان ,هرسین وکوهدشت

بیژنوند: صفرخانی، حیدبگی، بیژنوند حانی و جنوب پل سیمره به طرف سرابله

منطقه ی هلیلان: هلیلان، کنار رودخانه ی سیمره

منطقه ی ماهیدشت: بخش سرفیروز آباد

میروند: خاک الشتر

فلانی: کاکارضا

لک: اسفندآباد، چهار کاد، علی وردی

قلابوند: کوه طافا، کوه هشتاد پهلو

گراوند، رومانوند، آدینه وند، روماینوند، ماولین یا بوالیند، کرنالوند، کرناتی، کوشکی، ازدجوند یا ازدج، آزادبخت: محل سکونت جنوب غربی خرم آباد، جنوب دلفان ، بین رود کشکان و سیمره، خاوه و طرهان

دالوند، هلیلان، بالاوند، دینارآوند، زینل وند، سکوند، کبیر کوهی، کر، مهکی یا محکی، بادرانی:

طوایف پشتکوه لکی محل سکونت آنها در جنوب کرمانشاه، رودخانه ی سیمره، دزفول، بین النهری، جنوب کرمانشاه، کولک و ارکوازی

آبدامانی، دشتی یا دشتی وند، قلم مراد خانی، کید خورده وند، دیناروند، ریزوندی، همایون وند، خیر یا خیروند، قنیوند، شمس الدین و خضروند: نزدیک آبدانان، دهلران، بیک و سوسیان، تمین و کرازان

غیاثوند، جلیلوند، کاکاوند: اطراف قزوین و ملایر

پولدوند، عبدالوند، حاجی وند، عیسی وند: ایل های لک در منطقه ی بختیاری، سالاروند، خانه جمالی

لک، سهرابی یا سهرایوند: اطراف سیرجان در استان کرمان

چهار ملیلوند، لک، رحیمی: ایل های لک در منطقه ی قشقایی فارس، وندا، کرانی، لک، منطقه ی همراه عمله در دو فرسخی حنا، قسمتی در چهار فرسخی یزدخواست، کنار رودخانه ی رحیمی


زادگاه و مکان اصلی زندگی لک‌ها شمال لرستان بوده است، بعدها و به تدریج به سمت کرمانشاه و همدان رفته اند و در اواخر دوره صفویه با نام‌های لک و لر از آنها یاد شده است. مردم لک در پی مهاجرت‌ها در بیرون از لکستان (منطقه لک‌نشین زاگرس) نیز یافت می‌شوند.

برای نمونه دهستان لکستان در در استان آذربایجان غربی و عده‌ای از ساکنان میانکاله و

روستای زاغ‌مرز از توابع بهشهر مازندران خود را لک می‌دانند. چهاردولی‌ها نیز از لک‌ها هستندو

تیره‌هایی از لک‌ها در استانهای قزوین و خراسان ساکن هستند..بخش‌هایی از طوایف لک در

کردستان ترکیه ، سکونت دارند بخش‌هایی از طوایف لک در کرکوک و خانقین در کردستان عراق،

سکونت دارند. در کردستان عراق تعداد گویشوران لک بیشتر از ایران است .

ایل چهاردولی در منطقه چهاردولی شهرستان شاهین‌دژ در جنوب آذربایجان غربی و شهرستان

قروه در جنوب شرقی استان کردستان و شهرستان اسدآباد در غرب استان همدان ساکن

هستند و با زبان لکی صحبت می‌کنند




قیاسوند (قیاسی . غیاثی یا غیاثوند) نام یکی از طوایف بزرگ لک و لک زبان است که در ایران و

عراق زندگی می کنند.طایفه قیاسوند از هفت تیره تشکیل شده است. طوایف قیاسوند در

استان ایلام در دره شهر، دهلران، آبدانان و در استان لرستان در خرم آباد، ملایر، نهاوند، و پلدختر

و استان‌ کرمانشاه و استان‌ زنجان، رودبار، منجیل، لوشان،طرازان، تهران ساکنند. در عراق اکثر

در شهرهای الحی البدره و الکوت ساکنند لازم به ذکر است که در عراق این طایفه را با نام فیلی )القیسی) می شناسند



ژنرال سر پرسی سایکس درباره این قوم می‌گوید: بخشی از لک‌ها در سال ۱۲۷۹ شمسی (۱۹۰۰ میل

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید