گمشده در غبار(حاج قاسم soleymani)
آروم و عادیآروم و عادی
گمشده در غبار(حاج قاسم soleymani)

سالومون روچیلد به عنوان نخستین گام برای سلطه بر شبکه حمل‌ونقل

سالومون روچیلد به عنوان نخستین گام برای سلطه بر شبکه حمل‌ونقل

سالومون روچیلد به عنوان نخستین گام برای سلطه بر شبکه حمل‌ونقل اتریش، در سال 1832 شبکه تراموای اسبی این کشور را خریداری کرد که مدیریت آن با یک ایتالیایی به نام فرانسسکو زولا (56) بود. این زولا پدر امیل زولا نویسنده نامدار فرانسوی است. (57) پس از بررسی‌های ناتان در لندن و سالومون در وین، آنان به سودآوری احداث خط شمالی اتریش یقین حاصل کردند. هدف از این طرح انتقال تولیدات معادن غنی نمک گالیسیا و زغال‌سنگ و سنگ آهن سیلسیا (58) به وین بود. (59) سالومون در آوریل 1835 درخواست احداث خط آهن شمالی را برای فردیناند، امپراتور “مصروع، بی‌کفایت و کندذهن”، اتریش، فرستاد و با حمایت مترنیخ امتیاز آن را به دست آورد. این به‌رغم مخالفت شدیدی بود که مطبوعات وین و نیز دو خاندان بانکدار یهودی وین، آرنشتین و اسکلس، با اعطای این امتیاز به روچیلدها ابراز داشتند. بدین‌سان، سالومون در 11 نوامبر 1835 نخستین کمپانی معظم راه‌آهن اروپای قاره را تأسیس کرد: کمپانی راه‌آهن شمالی قیصر فردیناند. (60) دو سوم سهام این کمپانی به سالومون روچیلد تعلق داشت. او 12000 سهم را به مترنیخ واگذار کرد و بقیه را به صورت سهام در بازارهای بورس اروپا فروخت. مهم‌ترین پروژه این کمپانی خط وین – بوخنیا (61) بود که بزرگترین شبکه راه‌آهن زمان خود در اروپای قاره به شمار می‌رفت. این خط در 7 ژوئن 1839 افتتاح شد و در این زمان ارزش سهام کمپانی فوق در بورس به سه برابر قیمت اولیه رسید. (62)

در احداث شبکه راه‌آهن بلژیک نیز زرسالاران یهودی سهم تعیین‌کننده داشتند. به دلیل پیوند دیرین و عمیق خاندان سلطنتی بلژیک با الیگارشی لندن، این کشور عرصه بی‌رقیبی برای خاندان روچیلد و وابستگان ایشان به شمار می‌رفت. بلژیک در دوران سلطنت (1831-1865) لئوپولد اول پرتکاپوترین سیاست توسعه صنعت را، پس از انگلستان، در پیش گرفت و به تبع این سیاست بازار سرمایه یهودی در این کشور از رونق خاصی برخوردار بود. علاوه بر روچیلدهای لندن، بارون جیمز روچیلد پاریس نیز با لئوپولد رابطه نزدیک مالی داشت. (63)

به نوشته دائرةالمعارف یهود، ناتان مایر روچیلد و پسرانش در سال‌های 1834-1843 به سرمایه‌گذاری در احداث راه‌آهن دولتی بلژیک پرداختند. اولین کمپانی خصوصی راه‌آهن بلژیک را یک یهودی به نام لئوپولد کونیگزوارتر (64) ایجاد کرد و این کمپانی خط آنتورپ – گنت (65) را احداث نمود. کونیگزوارتر از پیمانکاران مهم راه‌آهن در بلژیک و هلند بود. روچیلدها همچنین منبع اصلی تغذیه مالی سیاست گسترش جهانی راه‌آهن توسط لئوپولد اول بودند. (66)

هرچند نخستین خط آهن روسیه در سال 1837 گشوده شد ولی نیکلای اول به توسعه شبکه راه‌آهن علاقه‌ای نداشت و لذا تا سال 1850 در امپراتوری پهناور او تنها 500 کیلومتر راه‌آهن احداث شد. (67) تنها پس از شکست این دولت در جنگ کریمه بود که توجه مقامات تزاری به توسعه راه‌آهن جلب شد. این مصادف با دوران آلکساندر دوم، تزار روسیه (1855-1881)، و اصلاحات غربگرایانه اوست. آلکساندر به تأسیس کمپانی عمومی راه‌آهن‌های روسیه (68) دست زد و روند احداث شبکه‌های راه‌آهن را با شتاب پی گرفت. این سیاست سرانجام به بدهکاری 69 میلیون پوندی دولت روسیه به روچیلدها انجامید.

در آغاز سلطنت آلکساندر دوم، بنیادهای پرر (پاریس) و مندلسون (برلین) برای مشارکت در احداث شبکه راه‌آهن روسیه به تأسیس کمپانی راه‌آهن روسیه (69) دست زدند. ولی به زودی یهودیان وابسته به الیگارشی لندن نقش اصلی را در عملیات راه‌آهن روسیه به دست گرفتند. بخش عمده شبکه راه‌آهن روسیه در سال‌های 1850 تا 1870 را پیمانکاران یهودی احداث نمودند که مهم‌ترین آنان ساموئل پولیاکوف بود. این تکاپو سبب اشتغال گروه کثیری از یهودیان شد که به عنوان کارگزار، دستیار و سیورساتچی پیمانکاران عمده راه‌آهن عمل می‌کردند. (70)

دائرةالمعارف یهود می‌نویسد: در دهه‌های 1860 و 1870 ساموئل پولیاکوف یکی از چهره‌های مهم در احداث خطوط راه‌آهن روسیه بود. او برای روسیه خطوطی احداث کرد که از نظر صادرات غله اهمیت بسیار داشت. پولیاکوف درباره ابعاد سیاسی احداث راه‌آهن نیز مطالبی نوشت. او و سایر سرمایه‌داران یهودی روسیه موفق شدند سرمایه خارجی را به راه‌آهن روسیه جلب کنند و کسانی چون لئوپولد کروننبرگ (71) ج. ساک (72) گرسون بلیشرودر و برادران شولزباخ (73) را به سرمایه‌گذاری ترغیب نمایند که بدون مشارکت آنان تحقق این برنامه‌ها ممکن نبود. (74)

در سال 1870 طول خطوط آهن روسیه به 10600 کیلومتر رسید. این شبکه کافی بود تا جامعه روستایی روسیه و اقتصاد بسته و خودکفای دهقانی این سرزمین را تا حدودی متلاشی کند و این کشور را به چرخه اقتصاد سرمایه‌داری وارد کند. (75) در سال 1900 طول شبکه راه‌آهن روسیه به 53000 کیلومتر و در آستانه انقلاب اکتبر 1917 به 69000 کیلومتر رسید. (76)

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید