گمشده در غبار(حاج قاسم soleymani)
آروم و عادیآروم و عادی
گمشده در غبار(حاج قاسم soleymani)

بحث‌هایی کلی درباره کتاب مقدس کتب یهود ارسال دیدگاه 2,171

بحث‌هایی کلی درباره کتاب مقدس کتب یهود ارسال دیدگاه 2,171

بحث‌هایی کلی درباره کتاب مقدس
کتب یهود ارسال دیدگاه 2,171 بازدید

بررسی متنی و سندی متون مقدس یهودی (قسمت اول) کتاب مقدس

یهودیت و مسیحیت دو دین هم خانواده‌اند و همراه با اسلام شاخه‌ی ادیان غربی را تشکیل می‌دهند. این سه دین گاهی به مناسبت انتساب آنها به حضرت ابراهیم (ع)، ادیان ابراهیمی خوانده می‌شوند. اشتراک این سه دین در منشأ و ریشه موجب شده است که مشترکات آنها بیش از اشتراکشان با سایر ادیان باشد. به عبارت دیگر این سه دین به لحاظ ساختار و محتوا به هم نزدیک‌اند و از برخی جهات رابطه‌ی یهودیت با مسیحیت نزدیک‌تر است، چرا که در واقع یهودیت را می‌توان مادر مسیحیت به حساب آورد، هر چند به لحاظی هم می‌توان اسلام را نزدیک‌تر به حساب آورد.

یکی از اموری که به گونه‌ای در هر سه دین مطرح شده و از مسائل مهم و حیاتی هم به حساب می‌آمده، هر چند در برخی دیگر این‌گونه نبوده اما به هر حال به آنها پرداخته شده است، مجموعه متونی است که می‌توان آنها را متون مقدس یهودی – مسیحی نامید. این مجموعه که از سه بخش تشکیل شده، بخشی از آن مشترک بین دو دین است، لیکن آن دو دین بخش‌های متمایزی نیز دارند. از آنجا که اسلام اصل و منشأ دو دین فوق را الهی می‌داند و مؤسسان آنها، یعنی حضرت موسی (ع) و حضرت عیسی (ع)، را انبیای الهی به حساب می‌آورد، به متون مقدس این دو دین نیز پرداخته است. بنابراین ما با مجموعه متونی روبه‌رو هستیم که در سه سنت دینیِ مجزا مطرح شده‌اند. در این نوشتار برآنیم تا به اختصار تاریخ، ساختار و محتوای این متون را با توجه به سنت یهودی، مسیحی و اسلامی بررسی نماییم.

الف) کتاب مقدس

کتاب مقدس نام مجموعه‌ای از نوشته‌های کوچک و بزرگ است که مسیحیان تمام آنها را و یهودیان بخشی از آنها را کتاب آسمانی و دینی خود به حساب می‌آورند. بخش مشترک بین یهودیت و مسیحیت را یهودیان کتاب عهد و مسیحیان عهد قدیم [عتیق] (1) می‌نامند. یهودیان اگر بخواهند از این تعبیر استفاده کننده باید واژه «عهد» را به کار ببرند. چرا که خداوند با انسان عهدی بسته مبنی بر این‌که انسان‌ها به شریعتی که او فرستاده است گردن نهند. اما مسیحیان معتقدند خداوند دو عهد و پیمان با انسان بسته است، یکی پیمان شریعت که در روزگار قدیم بوده و تا قبل از ظهور و تصلیب عیسی (ع) اعتبار داشته است؛ و دیگری پیمان جدیدی که بعد از آن زمان به وجود آمده و آن پیمان محبت به خدا و عیسی مسیح و ایمان به آنهاست.

بنابراین مسیحیان پیمان قبلی را «عهد قدیم» خواندند و مقدمه و زمینه‌ساز پیمان بعدی دانستند و پیمان دوم را «عهد جدید» (2) نامیدند. آنان متناظر با این دو عهد، کتاب مقدس را هم به دو بخش تقسیم کردند؛ بدین صورت که بخش مربوط به دوره‌ی قبل را عهد قدیم و بخش بعدی را عهد جدید نامیدند. (3) واژه‌ی عهد قدیم را برای اشاره به کتاب، (4) نخستین بار میلتوس، اسقف شهر ساردس، در سال 80 م. و واژه‌ی عهد جدید را ترتولیان در سال 200 م. به کار بردند. (5)

بنابراین ما دو مجموعه نوشته در اختیار داریم که برای سهولت کار باید مطابق اصطلاح مسیحی واژه‌های «عهد قدیم» و «عهد جدید» را برای آنها به کار ببریم. یکی از نام‌هایی که بیشتر در زبان‌های عربی و فارسی برای کل این دو مجموعه رایج شده است، یعنی واژه‌ی «عهدین»، اشاره به همین اصطلاح مسیحی «دو عهد» دارد.

واژه‌ی دیگری که در زبان‌های اروپایی برای این مجموعه رایج شده واژه‌ی «بایبل» (6) است که از ریشه‌ی یونانی biblia به معنای «کتاب‌ها» مشتق شده است. این واژه در عهد قدیم برای متون مقدس به کار رفته است (دانیال، 9: 2؛ اول مکابیان، 1: 56. 3: 48 و 12: 9) (7) و یهودیان آن را برای مجموعه‌ی عهد قدیم به کار می‌برند. (8) اما در تاریخ مسیحیت از حدود قرن پنجم میلادی به بعد آبای کلیسای یونانی این واژه را برای کل متون مقدس خود، یعنی عهد قدیم و عهد جدید، به کار بردند و بعداً با انتقال به زبان لاتینی شکل مفرد آن برای کل مجموعه به کار رفت. (9)

در عهد جدید برای اشاره به عهد قدیم معمولاً از واژه‌ی «متون = کتاب‌ها» (10) (برای مثال متی، 21: 42 و 22: 29؛ لوقا، 24: 32؛ یوحنا، 5: 39؛ اعمال، 18: 24) استفاده شده است. همچنین واژه‌های «متن = کتاب» (اعمال رسولان، 8: 32؛ غلاطیان، 3: 22)، «متون مقدس» (11) (رومیان، 1: 2؛ دوم تیموتائوس، 3: 15) و «نوشته‌های مقدس» (12) (دوم تیموتائوس، 3: 15) در عهد جدید برای اشاره به عهد قدیم به کار رفته و احیاناً همین واژه‌ها را مسیحیان بعداً برای کل متون مقدس خود به کار برده‌اند. (13)

این نوشته‌ها گاهی نسبتاً طولانی و گاهی بسیار کوتاه و حتی در حد یک صفحه‌اند. پس اطلاق عنوان کتاب برهمه‌ی این نوشته‌ها به لحاظ حجم با تسامح همراه است. این مجموعه به لحاظ مؤلف نیز متنوع است و هم بنا بر سنت یهودی – مسیحی و هم دیدگاه دانشمندان مخالف آن، افراد مختلفی در نگارش آنها دست داشته‌اند. همچنین نگارش این مجموعه طی زمانی نسبتاً طولانی صورت گرفته است.

سنّت می‌گوید مجموعه‌ی عهد قدیم طی زمانی بیش از یک هزاره، یعنی از حدود 1300 ق.م. و زمان حیات حضرت موسی تا یکی دو قرن قبل از میلاد به تدریج به وجود آمده است. عالمان غیرسنتی هرچند در قدمت آغاز و پایان این دوره با سنّت هم‌صدا نیستند و آن را بسیار متأخرتر از دیدگاه سنتی می‌دانند، اما آنان نیز می‌گویند این مجموعه به تدریج و در خلال چندین قرن به وجود آمده است.

درباره‌ی پیدایش عهد جدید نیز همین سخن وجود دارد، با این تفاوت که زمان آن بسیار کوتاه‌تر است و به جای چندین سده سخن از چندین دهه است. سنّت مسیحی تاریخ نگارش این مجموعه را دهه‌های میانه‌ی قرن اول و عالمان غیرسنتی این تاریخ را از اواسط قرن اول تا اواسط قرن دوم می‌دانند. بنابراین با این‌که بین عالمان سنتی و غیرسنتی اختلافاتی وجود دارد، اما هر دو در دو نکته با هم اتف

برای ارسال اولین نظر کلیک کنید